FRANKRIJK: HET ZUIDEN

“Zie je daar heb je het al. Had ik het je niet gezegd?”

Bij de de ingang van het TGV-station van Avignon in Zuid-Frankrijk rijdt een weliswaar onopvallend wit Renault-busje, maar met de schuifdeur open en zichtbaar vier militairen met machinegeweren. Taxichauffeur Jean-Paul kijkt strak naar het busje als het voor zijn auto langsrijdt. Hij heeft niet eens oog voor een jonge vrouw in een zomers jurkje die met een perfecte elegantie over de stoep loopt. Hij ziet haar niet, terwijl hij de hele rit commentaar gaf op meisjes en vrouwen in dorpen en stadjes onderweg. Hij valt uit zijn rol. Maar de soldaten ook. Want eerder omschreef hij hen nog als ‘zij zien jou eerder dan jij hen’. Maar zij lijken meer oog te hebben voor de mooie jonge vrouw dan voor hun verdere omgeving.

Onderweg van een dorp in de bergen van de Provence naar het TGV-station van Avignon praat Jean-Paul aan een stuk door. Op jonge leeftijd is hij met zijn ouders naar het bergdorp Limans gekomen. Zij runden daar het restaurant dat zijn opa is begonnen. Maar omdat zijn zus en hij er geen zin in hadden om dat restaurant over te nemen, hebben zijn ouders het verkocht. Het loopt nog altijd redelijk goed. Zijn zus is uit de regio vertrokken, naar Lyon, waar ze is getrouwd met een deurwaarder. Ze zien elkaar maar weinig. Jean-Paul zelf heeft geen enkele feeling voor de horeca. Hij is begonnen als taxi-chauffeur. Dat lijkt een onrendabele bezigheid in het afgelegen gebied waar hij woont. Maar hij kan aardig rondkomen van de vele medische trips naar ziekenhuizen door het jaar heen en van de toeristen in de zomer die hij moet afhalen van of moet brengen naar een treinstation in een nabijgelegen stad.

Frankrijk is volop in beweging. Kijk maar naar het nieuws. Aanslagen, politieacties, ontwikkelingen in de politiek. Frankrijk is in oorlog zegt president Hollande. Met islamitische extremisten en niet met de islam als religie. Maar het is niet zo duidelijk wie die islamitische extremisten zijn. Dat maakt het meteen ingewikkeld. Jean-Paul praat er vaak over met vrienden in de dorpsbar van Limans in de Provence. Ze zijn het erover eens dat de oorlog waar president Hollande het over heeft, grotendeels aan hun streek voorbijgaat. En dat vinden ze prettig. Zij houden niet van verandering. In tientallen jaren is er nauwelijks wat veranderd in het bergdorp, en dat houden ze graag zo.

De meeste van Jean-Paul’s vrienden houden een rechte lijn aan politiek gezien. Ze zijn het spuugzat wat er in Frankrijk gebeurt. Ze vinden dat de regering de ontwikkelingen veel teveel op zijn beloop laat. Jean-Paul ziet zichzelf als een buitenstaander wat dat betreft. Het doet hem pijn hoe zijn makkers praten over buitenlanders. Die vinden dat de grens radicaal dicht moet en dat er niemand meer binnen mag tot er orde op zaken is gesteld. Geen steekproefsgewijze controles meer bij de buitengrenzen, maar zero tolerance.

President Hollande van de Socialistische Partij (PS) heeft het helemaal verpest. Die probeert iedereen maar te vriend te houden maar maakt nooit een sterke vuist voor wat dan ook. Hij wordt gezien als een slappeling. Alleen het feit dat hij naast zijn huwelijk met de journaliste Valérie Trierweiler een affaire had met de Franse actrice Julie Gayet gaf hem weer enig aanzien, vooral onder mannen. Volgens de traditie heeft elke Franse man naast zijn huwelijk een geliefde. Daar is hij man voor. Wie dat niet heeft, is een slappeling. Hollande herwon dus enig aanzien door het schandaal.

Voormalig president Sarkozy van de vroegere rechtse partij UMP, tegenwoordig Les Républicains, zal het volgens Jean-Paul niet redden omdat hij tot over zijn oren is verwikkeld in corruptieschandalen waar Fransen genoeg van hebben. De kiezers willen misschien wel de partij, maar zeker niet Sarkozy terug.

De rechts-populistische partij Front National speelt slim in op de onderbuikgevoelens van de kiezers, vooral het gevoel van onveiligheid. Maar gelukkig heeft het Front National te kampen met interne verdeeldheid. Want het is niet te hopen dat de partij de verkiezingen wint. Dan koerst het land volgens Jean-Paul rechtstreeks af op een burgeroorlog. Extremistische islamitische elementen zullen de gewapende strijd aangaan met rechts-nationalistische elementen. Vooral in de steden, de buitenwijken en misschien ook wel in de binnensteden.

Jean-Paul heeft altijd gestemd voor de PS maar nu weet hij het niet meer. Andere partijen sluit hij eigenlijk uit, maar Hollande wil hij ook niet meer. Hoewel in zijn bergstreek de oorlog voorbij is gegaan, verwijt hij de president diens lakse houding. Dat gevoel is sterk toegenomen na de aanslag in Nice op de nationale feestdag 14 juli waarbij een vrachtwagen op mensen inreed op de Promenade des Anglais. Het is onverteerbaar voor Jean-Paul dat de vrachtwagen twee kilometer op de boulevard heeft kunnen doorrijden zonder te worden gestopt, en daarbij vele tientallen mensen heeft gedood.  De vrachtwagen had sowieso de boulevard niet op mogen komen. Normaal liggen er spijkermatten aan het begin van een dergelijk drukbezocht evenement om te vorkomen dat welk voertuig dan ook daar verder kan komen. Hij snapt wel dat heel Frankrijk opgelucht adem heeft gehaald dat tijdens het EK voetbal geen aanslagen zijn gepleegd. Maar hij kan er geen begrip voor opbrengen dat tijdens de nationale feestdag in een grote stad de veiligheidsmaatregelen zo amateuristisch waren. Dat rekent hij president Hollande persoonlijk aan.

En het heeft zijn gevoel van veiligheid in zijn streek direct beïnvloed. Voorheen was de oorlog waarin Frankrijk is verwikkeld altijd iets van Parijs, het noorden, ver van huis. met de aanslag in Nice is de oorlog dichtbij gekomen en is de angst ook in het zuiden toegeslagen. IS heeft aangekondigd dat de volgende grote aanslag in Frankrijk zal plaatsvinden in de havenstad Marseille, ook in het zuiden van het land. En dat is te merken. Concerten worden sindsdien matig bezocht. De laatste voetbalwedstrijd van Marseille trok 20.000 man in een stadion van 70.000 plaatsen. Ook Jean-Paul, groot aanhanger van Marseille, gaat niet meer naar de wedstrijden. Hij wil het zijn kinderen niet aandoen dat hem iets overkomt tijdens een wedstrijd in het stadion. Tegelijk denkt Jean-Paul dat het niet altijd zo rustig zal blijven bij publieke manifestaties. mensen kijken de kat uit de boom, wachten af hoe het zich verder ontwikkelt. Als het rustig blijft, gaan de mensen op termijn hun gewoontes weer oppakken en naar stadions en festiviteiten toe. Maar nu even niet.

In de buurtbar van Limans heeft Jean-Paul discussies met zijn maten over waarom de aanslagen in Frankrijk plaatsvinden. Sommigen zeggen dat het komt door de haat die is ontstaan in voormalige koloniën in Noord-Afrika door het optreden van het Franse leger in een poging de toenmalige koloniën bij Frankrijk te houden. Anderen zeggen dat de daders van de aanslagen in Frankrijk manipuleerbare en kwetsbare mensen zijn die beïnvloed zijn door anderen. Zo gaat het ook in de onderwereld. Degenen die liquidaties uitvoeren zijn zelden de leidende figuren, maar altijd loopjongens die blij zijn ergens bij te horen. Jean-Paul ziet dat onder ogen maar hij kijkt er toch anders tegenaan. Hij is er weldegelijk van overtuigd dat er bij de aanslagplegers religieuze, islamitische intenties een grote rol spelen. volgens hem gaat het om de frustratie om als in Frankrijk geboren moslims als tweederangsburgers bezien te worden. Dat moet volgens hem dodelijk zijn voor het ego van kwetsbare moslims die in het land zijn geboren en getogen. Hij denkt dat alleen de sociaal meer bewogen PS daar iets aan kan doen. Alle andere partijen in de Franse politiek spelen die gevoelens meer uit en versterken ze alleen maar.

Ondanks alle begrip dat Jean-Paul heeft voor sociale ontwikkelingen in de Franse samenleving, snapt hij niet dat mensen zichzelf opblazen op publieke plaatsen in de naam van enig geloof. Ook de mensen die zoiets doen, moeten ouders, kinderen, familie en vrienden hebben. Maar Jean-Paul heeft gezien dat het gebeurt. En dat maakt hem ongerust. Hij komt als taxichauffeur niet graag in steden, zoals Aix-les-Bains en Avignon. Maar hij moet wel, ofwel voor medische ritten, ofwel om toeristen naar een TGV-station te brengen. Hoe meer politie hij ziet op openbare plaatsen in de steden, hoe ongeruster hij is. Militairen jagen hem het meeste angst aan.

 

IMG_5517

IMG_5515

IMG_5504

IMG_5312

IMG_5304

The following two tabs change content below.
Jarenlang werkzaam op diverse afdelingen in de klinische psychiatrie. Tegenwoordig verpleegkundige en roosterplanner. Daarnaast actief als freelance journalist. Voorheen redacteur van India Nu, het enige Nederlandstalige tijdschrift over India. Publicaties: Hub’dulü, verwarring en verwondering in Azië (2003), Iedereen heeft wel wat (2010), Impact van suïcide op GGz-medewerkers (2012), In de psychiatrische kliniek, anekdotes uit de GGz (2013). Bezoek de website van Floris Bijlsma op http://www.florisbijlsma.nl/.

Laatste berichten van Floris Bijlsma (toon alles)