HEERLIJK, HELDER VAN GELDER

De Olympische Spelen tot nu toe? Het gaat allemaal onverwacht soepel.

Jarenlang zijn via de media doemscenario’s over ons uitgestort. De sportaccommodaties en stadions zouden nooit op tijd afkomen. De Spelen zouden aan de Braziliaanse corruptie ten onder gaan. De zika-muggen zouden ervoor zorgen dat minstens de helft van de sporters en bezoekers het leven zou laten tijdens de Olympische Spelen. De gewelddadige bendes in Rio’s favela’s zouden de andere helft van de sporters en bezoekers beroven en vermoorden. En de politieke onrust rondom de afzetting van president Dilma Rousseff zou het land wel eens kunnen doen afglijden naar een burgeroorlog, juist tijdens de Spelen. Het zou een regelrechte ramp worden, daar in Rio de Janeiro.

Maar nu het eenmaal aan de gang is, hoor je nergens meer wat van. Een sporter moet in het donker op straat zijn geld en spullen afgeven aan een paar minderjarige boefjes. Meerdere fietsers vliegen tijdens de race uit de bocht. Het water bij het schoonspringen is groen in plaats van blauw. Een veldmuis is gesignaleerd in de sportaccommodatie. Dat zijn zaken die allemaal in het niet vallen bij de catastrofes die zijn voorspeld. Maar geen journalist die het daar nog over heeft. Geen journalist die sorry zegt voor de onzinnige sensationele rampscenario’s. Want het is niet spannend om toe te geven dat de Brazilianen het eigenlijk veel beter georganiseerd hebben dan verwacht.

Maar wat is dan wel nieuws tijdens de Olympische Spelen?

De sporten zelf, gelukkig, want daar gaat het uiteindelijk allemaal om. De eerste medaille ooit voor Kosovo, en nog wel een gouden. Dat is prachtig. Een Noord- en een Zuid-Koreaanse atlete die samen een selfie maken. Vermoedelijk met het toestel van de Zuid-Koreaanse maar dat is een suggestieve aanname. Want als Noord-Korea raketten kan maken en testen, dan ook mobieltjes met een ingebouwde camera. Toch? Hoe dan ook, het zijn historische momenten.

Er zijn ook bijzondere momenten bij de Nederlandse sporters.

Niet zozeer dát er medailles gehaald worden. Voor een van de rijkste landen op aarde is het vrij normaal dat er diverse medailles komen. Dat is omdat er zoveel meer geld in topsport gestoken wordt dan gebeurt in een land als India, het een na volkrijkste land op aarde. Het is natuurlijk onzin dat daar onder de ruim 1 miljard inwoners geen getalenteerde sporters rondlopen. Maar het is een kwestie van hoeveel geld in topsport gepompt wordt. Niet een bijster eerlijke strijd en daarom zijn de Olympische Spelen vooral een feestje van rijke landen.

Maar er zijn wel wat bijzondere wedstrijden. Zoals die van de Nederlandse volleybalsters tegen de Amerikaanse. De mondiale nummer 11 tegen de nummer 1 van de wereld. Het was een strijd op het scherpst van de snede waarbij beide teams het beste uit zichzelf haalden. Eervol gewonnen door de Amerikanen en eervol verloren door de Nederlandse dames. Prachtige sport om naar te kijken. De Limburgse wielrenner Tom Dumoulin behaalt de zilveren medaille bij de tijdrit met een scheurtje in zijn pols dat lastig is als je een stuur moet vasthouden. Knap werk.

Nog zo’n prestatie.

De Nederlandse specialist in de ringen Yuri van Gelder haalt na een jarenlange strijd tegen zijn cocaïnegebruik dat binnen de topsport niet wordt getolereerd en dat hem zware sancties en uitsluitingen heeft opgeleverd, de finale op de Olympische Spelen in Rio. Een bijzondere prestatie. Een Comeback Kid. Een interessante jongen met geweldige krachten en minstens zo geweldige zwaktes. Kortom, een mens. Geen machine, ondanks zijn idioot grote spierbundels. Hij is gaan stappen na het behalen van zijn finaleplaats. Niet een los biertje in de stad en daarna weer gauw terug naar het Olympisch dorp en vroeg onder de wol. Maar de hele nacht weg en in alle vroegte bij terugkomst kabaal maken in het dorp.

Het is natuurlijk heel eenvoudig een standpunt voor of tegen zijn gedrag in te nemen. Maar als het zo eenvoudig was geweest, was het nooit zo opgelopen. Zuipen is niet bedoeling voor een topsporter. Zelfs al is die behaalde finale pas een week later. Daarmee geeft hij geen goed visitekaartje af voor het team van Nederlandse sporters. Maar tegen doorzakken is niet altijd zo streng opgetreden. De coaching is door de jaren heen steeds intensiever geworden. Sporthelden van weleer kijken misprijzend naar de topsporters van vandaag. Vroeger kreeg je al die intensieve begeleiding niet. Tegenwoordig wel. Kennelijk staan daar ook strengere leefregels tegenover. Nederlandse sporters van twintig jaar geleden zeggen dat het niet ongebruikelijk was om flink te drinken en feesten na het behalen van een finaleplaats als die wedstrijd niet meteen de volgende dag was. Dan kreeg je hooguit op je kop van de chef de mission van het Nederlandse team. Maar dat was het dan.

Is het een kwestie van tijdsgeest die Yuri van Gelder parten speelt? De gedragsregels waaraan topsporters zich moeten houden, zijn niet hard omschreven. Nergens staat alcohol of lawaai maken in het Olympisch dorp. Juridisch heeft dat dus weinig grond om iemand naar huis te sturen na stevig doorzakken en kabaal maken. Maar met een trouble maker als Yuri van Gelder komt het niet uit de lucht vallen, dus het is ook weer logisch dat de chef de mission extra scherp is op hem. Dat kun je de chef ook weer niet verwijten. Het spanningsveld zit daarom zoals altijd in het grijze gebied. En dat grijze gebied wordt juridisch benaderd met een kort geding. Dat is altijd een zwaktebod. Wat de uitkomst daarvan ook is – Yuri terug naar Rio of niet -, de uitspraak van de rechter zal alleen juridisch zijn. En dat is maar een deel van de werkelijkheid dus altijd een verlies voor iedereen.

Een heel andere benadering van dit incident is om Yuri van Gelder te prijzen dat hij het aandurft om zich tijdens de Olympische Spelen een stuk in zijn kraag te zuipen en daarna naar de finale van zijn onderdeel te gaan, de ringen. En dat tijdens Olympische Spelen die meer dan ooit bol staan van doping, alleen al door uitsluiting van een groot deel van de Russische ploeg. Yuri van Gelder, met een Russische voornaam, gebruikt geen doping, maar doet het tegenovergestelde. Hij giet zich vol met een middel dat zijn prestaties nooit ten goede kan komen, namelijk alcohol. Daarmee trekt hij een lange neus naar het hele Russische dopingprogramma, omdat hij ondanks zijn afhankelijkheid van verdovende middelen toch de finale van zijn eigen Olympische onderdeel heeft weten te bereiken. Dan ben je wel een echte krachtpatser, zowel fysiek als mentaal, of niet soms?

Mocht Yuri, met zijn Russische voornaam en zijn lange neus naar het Russische dopingprogramma, van de rechter weer terug mogen naar Rio voor de finale van zijn onderdeel de ringen, dan krijgt hij acuut een cult status. Zoals Epke Zonderland nu zijn naam geeft aan een reclame voor Volkswagen, kan Yuri van Gelder zichzelf verbinden aan reclame van een van de hoofdsponsoren van Holland House in Rio de Janeiro, namelijk Heineken. De slagzin verandert dan tijdelijk van Heerlijk, Helder Heineken, in Heerlijk, Helder Van Gelder.

The following two tabs change content below.
Jarenlang werkzaam op diverse afdelingen in de klinische psychiatrie. Tegenwoordig verpleegkundige en roosterplanner. Daarnaast actief als freelance journalist. Voorheen redacteur van India Nu, het enige Nederlandstalige tijdschrift over India. Publicaties: Hub’dulü, verwarring en verwondering in Azië (2003), Iedereen heeft wel wat (2010), Impact van suïcide op GGz-medewerkers (2012), In de psychiatrische kliniek, anekdotes uit de GGz (2013). Bezoek de website van Floris Bijlsma op http://www.florisbijlsma.nl/.

Laatste berichten van Floris Bijlsma (toon alles)